Date/Ημερομηνία:
2 March/Μαρτίου – 8 April/Απριλίου 2017

Place/Τοποθεσία:
EIRMOS Art Gallery, Thessaloniki
Γκαλερί ΕΙΡΜΟΣ, Θεσσαλονίκη

Transparency and Reflection

100 years of Kurt Wendlandt

.

Kurt Wendlandt (August 1917-January 1998) worked in Berlin for many decades as an artist, painter, graphic designer, illustrator, photographer and author, and is considered one of the most creative artists of the post-war period in West Germany.

From an early age, he found expression through pen and ink-pencil drawings and oil sketches, producing landscapes, portraits and illustrations. At 18, he got to know Käthe Kollwitz, and he introduced her to his early work. This encounter had a resolute influence on Wendlandt’s work as an illustrator and painter, and also influenced his later cultural-anthropological studies.

Between 1937 and 1943, he studied with Eric Richter and Gustav Hilbert at University of the Arts in Berlin. Throughout this period and after, his artistic endeavours were often curtailed due to military service and ensuing injuries.

After the war he resumed his artistic work. The teachers Hans Szym and Juro Kubicek encouraged him in his studies of painting. It is during this time that he discovered due to his continues experimentations new painting styles. Colour was one of his favorite realm of experimentation. Publishers were also beginning to adopt new modified printing techniques, and this influenced his work as an illustrator.

Although he was primarily working as a photographer, the new use of negative film gave him a chance to explore the conflict between transparent media and light, and he began to experiment with a variety of transparent materials. His first light graphics in 1958, used film. This and other works made him part of the Avant-Garde Light graphics scene in 1960’s Berlin, alongside his close friend Heinz Hajek-Halke.

Today his light graphic images, his paintings and his drawings can be found in various museums and private collections; It is enough to mention only, the “Kupferstichkabinett”, the Gemäldegalerie, and the Berlinische Gallerie. A considerable amount of his worksare also to be found at the Kunstmuseum Moritzburg in Halle (Saale).

His works have been shown at many national and international exhibitions, e.g.
• 1968: Vom fototechnischen Experiment zur Neuen Figuration, Galerie Clarissa, Hannover
• 1968: Sühnezeichen, Aarhus, Kopenhagen
• 1970: Artes gráficas aplicadas à fotografia de Kurt Wendlandt, Goethe-Institut, São Paulo and Rio de Janeiro
• 1976: Lichtgrafik, Goethe-Institut, Paris
• 1989: Photographie als Photographie, Berlinische Galerie, Berlin

Διαφάνειες και Αντανακλάσεις

100 χρόνια από τη γέννηση του Kurt Wendlandt

.

Ο Kurt Wendlandt (Αύγουστος 1917-Ιανουάριος 1998) εργάστηκε επί δεκαετίες στο Βερολίνο ως ζωγράφος, γραφίστας, εικονογράφος, φωτογράφος και συγγραφέας, συγκαταριθμούμενος στους πλέον δημιουργικούς καλλιτέχνες της Δυτικής Γερμανίας κατά τη μεταπολεμική περίοδο.
Ήδη από τη νεανική του ηλικία σχεδίαζε με μολύβι, πένα και λάδια, φιλοτεχνώντας τοπία, προσωπογραφίες και εικονογραφήσεις. Σε ηλικία 18 ετών γνώρισε την Käthe Kollwitz, στην οποίαν έδειξε τα πρώτα του έργα.  Αυτή η συνάντηση τον επηρέασε αποφασιστικά στη δουλειά του ως εικονογράφου και ζωγράφου καθώς και στις μετέπειτα σπουδές του στον χώρο της πολιτισμικής ανθρωπολογίας.

Από το 1937 έως το 1943 ο  Wendlandt σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Βερολίνου στις τάξεις των Eric Richter και Gustav Hilbert.  Κατά  την περίοδο αυτή, όπως και αργότερα, η καλλιτεχνική του δραστηριότητα διακόπηκε επανειλημμένως  εξαιτίας της στρατιωτικής του θητείας και του τραυματισμού του στον πόλεμο.

Μετά τον πόλεμο ο Kurt Wendlandt ξαναστράφηκε στην Τέχνη.  Στο πλαίσιο των σπουδών ζωγραφικής, υπό την καθοδήγηση των Hans Szym και Juro Kubicek,  γνώρισε νέα ζωγραφικά στυλ και νέες προσεγγίσεις της θεωρίας των χρωμάτων.  Εκτός αυτού,  οι καινούργιες, εξελιγμένες τυπογραφικές τεχνικές των εκδοτικών οίκων επηρέασαν τον τρόπο δουλειάς του ως εικονογράφου. Το φιλμ που χρησιμοποιούνταν τώρα ως υλικό (αρνητικό) του προσέφερε νέες δυνατότητες αξιοποίησης του διαφανούς εικονογραφικού υλικού και του φωτός.
Αφ’ ενός εργαζόταν ως φωτογράφος και αφ’ ετέρου άρχισε τους πειραματισμούς με ποικίλα διαφανή υλικά, όπως π. χ. φιλμ. Με αυτά του τα έργα αποτελούσε κατά την δεκαετία του 1960, όπως και ο στενός του φίλος Heinz Hajek-Halke, μέλος  της πρωτοποριακού κινήματος του Βερολίνου “Lichtgrafik“ (Γραφιστική Φωτός).

Τα «γραφιστικά φωτός» του, εικόνες και σχέδια, βρίσκονται σήμερα σε πολλά μουσεία και συλλογές, όπως στο Τμήμα Χαρακτικών (Kupferstichkabinett) της Πινακοθήκης Βερολίνου(Gemäldegalerie), στη Berlinische Galerie του Βερολίνου και στο Μουσείο Φωτογραφίας Moritzburg στην Halle an der Saale.

Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε πολλές γερμανικές και διεθνείς εκθέσεις:
• 1968: Vom fototechnischen Experiment zur Neuen Figuration, Galerie Clarissa, Hannover
• 1968: Sühnezeichen, Aarhus, Kopenhagen
• 1970: Artes gráficas aplicadas à fotografia de Kurt Wendlandt, • Goethe-Institut, São Paulo und Rio de Janeiro
• 1976: Lichtgrafik, Goethe-Institut, Paris
• 1989: Photographie als Photographie, Berlinische Galerie, Berlin
• 1991: Interferenzen: Kunst aus Westberlin: 1960-1990, Lettisches Nationales Kunstmuseum Riga.

Transparenz und Reflektion

100 Jahren Kurt Wenlandt

.

Kurt Wendlandt (August 1917 – Januar 1998) arbeitete jahrzehntelang in Berlin als Künstler, Maler, Grafiker, Illustrator, Fotograf und Autor und gilt als einer der kreativsten Künstler der Nachkriegszeit in Westdeutschland.

Schon in jungen Jahren fand er Ausdruck durch Federzeichnungen und Ölskizzen, die Landschaften, Porträts und Illustrationen hervorbrachten. Mit 18 Jahren lernte er Käthe Kollwitz kennen und stellte ihr seine frühen Arbeiten vor. Diese Begegnung hatte einen wichtigen Einfluss auf Wendlandts Arbeit als Illustrator und Maler und beeinflusste auch seine späteren kulturanthropologischen Studien.

Zwischen 1937 und 1943 studierte er bei Eric Richter und Gustav Hilbert an der Universität der Künste in Berlin. Während dieser Zeit und danach wurden seine künstlerischen Bemühungen häufig aufgrund des Militärdienstes und der daraus resultierenden Verletzungen eingeschränkt.

Nach dem Krieg nahm er seine künstlerische Arbeit wieder auf. Die Lehrer Hans Szym und Juro Kubicek ermutigten ihn zum Studium der Malerei. In dieser Zeit entdeckte er aufgrund seiner fortgesetzten Experimente neue Malstile. Farbe war eine seiner Lieblingsbereiche des Experimentierens. Die Verlage begannen auch, neue modifizierte Drucktechniken einzuführen, was seine Arbeit als Illustrator beeinflusste.

Sein Interesse an der Fotografie ermöglichte ihm, durch die neue Verwendung von Negativfilmen, den Konflikt zwischen transparenten Medien und Licht zu untersuchen. Er begann mit einer Vielzahl transparenter Materialien zu experimentieren. Für seine erste veröffentlichte Lichtgrafik im Jahr 1958 verwendete er Filmmaterial. Dieses und andere Werke machten ihn zusammen mit seinem engen Freund Heinz Hajek-Halke zu einem Teil der Avantgarde-Light-Grafikszene im Berlin der 1960er Jahre.

Heute sind seine hellen grafischen Bilder, seine Gemälde und seine Zeichnungen in verschiedenen Museen und Privatsammlungen zu finden. Seine Werke befinden sich u. a. im Kupferstichkabinett, in der Gemäldegalerie und in der Berlinische Galerie. Ein beträchtlichen Teil seiner Werke hat auch im Kunstmuseum Moritzburg in Halle (Saale)seinen Platz gefunden.

Außerdem sind seine Werke in zahlreichen nationalen und internationalen Ausstellungen gezeigt worden, wie z. B.:
• 1968: Vom fototechnischen Experiment zur Neuen Figuration, Galerie Clarissa, Hannover
• 1968: Sühnezeichen, Aarhus, Kopenhagen
• 1970: Artes gráficas aplicadas à fotografia de Kurt Wendlandt, Goethe-Institut, São Paulo und Rio de Janeiro
• 1976: Lichtgrafik, Goethe-Institut, Paris
• 1989: Photographie als Photographie, Berlinische Galerie, Berlin
1991: Interferenzen: Kunst aus Westberlin: 1960–1990, Lettisches Nationales Kunstmuseum Riga.

Kurt Wendlandt
as light graphics artist

Kurt Wendlandt showed an interest in the representation of light in painting already as a young painter and master student (1937-1943) at the Berlin “Hochschule der Bildenden Künste”, today known as Berlin University of the Arts. As he became more exposed to the diferent styles of the “Old Masters”, e.g. the Dutch masters like Rembrandt, he learnt how to use light and shade in a more meaningful way in his own paintings. Goethe’s colour theory led him to new insights into the importance of light as a giver of luminosity to colour and for mutual visual impact, for example through complementary energy.

As an illustrator, he was confronted during the 1950’s with new production techniques from the publishers’ printing houses, using new film material. At this point he began to use the media of film in his work. This new translucent and large-format film was new to Wendlandt and that fascinated him.

He began to develop new representation techniques for his graphic works. He expanded upon his abilities as a photographer and turned his hand to the technicalities of image processing and the generation of new graphics in the dark room. With this transparent film and other new materials arrived to the possibility of unique graphic image-making, the so-called light graphics This became increasingly the focus of his work and his first results came in 1957.

Through a continues process of trials, he experimented with many different transparent materials (from film, glass, adhesives and paints, to potato skins, sugar and grasses). Using these materials he would create various small compositions, recognised for their transparency, and then place them in his photographic enlarger and exposed them onto photo-sensitive material e.g., photo paper, film or photo linen. Depending on the transparency of the original composition, the light intensity and duration of exposure during enlargement, as well as the actual scale of the enlargement, images would emerge with different structures, transparencies, sizes and varied photogram shading, ranging from light to dark.

Kurt Wendlandt in his own words: “I was fascinated with the idea of making the materials transparent, by sending light through them. The light depicts exactly, the very fine drawings and the processes, but the technique also seems to capture movement and ghostly traces, whilst leaving parts of the image to sink into darkness.”

The artist found there was no limit to the variety that could be achieved with his Lichtgrafik technique through this development process. When it came to the exposure and enlargement process, he started using photo-sensitive paper or film, to create and depict a notion of movement. Once the image had been exposed, the photochemical development of the image would be completed in a darkroom. At this stage the exposed graphic structure would become visible in a development bath.

Alongside all of these techniques, Wendlandt also experimented with double exposures and the effect of “Solarization”. Basic themes were explored in this work using several variations “… and extended using graphical means”, for example through “technique, and augmentation through the application of graphics”. In a customised semi-trailer, he would cover his imagein “ cut or torn paper and treat it again (…); the use of these unusual, intuitive, controlled techniques, meant that the sheets finally exhibited were unique one-off pieces.

The subsequent process of setting the final version of the exposed image in a fixing bath, was for Wendlandt merely a technical process necessary to allow him to further enhance his image, using graphics and paint.
He was constantly creating new versions by scraping the surface of the film material or making a scratch, by adding a drawing to the surface with Skriptol or ink, or by sticking bits of paper or transparent materials to the page.

Lastly, the artist would further enhance the black and white images with hand-colouration. He would apply various types of paint by hand (colour foils, watercolours and tempera) or with stencils in multiple stages.

For his light graphic images, Kurt Wendlandt drew on all his experience with many different materials, as a painter, graphic artist and illustrator. His mastery of observation and his sense of the wonder of nature stimulated his interest in all things fairytale.

His own artistic struggle accommodated his cultural-anthropological and philosophical concerns. Ultimately, it led him to advocate for more transparency and humanity within the political processes of change.

Ο καλλιτέχνης Kurt Wendlandt
ως γραφίστας φωτός

Ήδη ως νεαρός ζωγράφος και μεταπτυχιακός φοιτητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Βερολίνου (Hochschule der Bildenden Künste), κατά την περίοδο 1937-43, ο Kurt Wendlandt έδειξε έντονο ενδιαφέρον για την αναπαράσταση του φωτός στη ζωγραφική.  Μέσα από την εντατική ενασχόλησή του με τους μεγάλους ζωγράφους του παρελθόντος, π. χ. με τους παλαιούς Ολλανδούς ζωγράφους και τον Rembrandt,  απέκτησε ακριβέστερη γνώση της ενέργειας που περικλείουν το φως και η σκιά, για να τα χρησιμοποιήσει εν συνεχεία ως φορείς σημασίας στα έργα του.  Η θεωρία των χρωμάτων που είχε διατυπώσει ο Goethe τού άνοιξε νέες προοπτικές στο πεδίο της σημασίας που έχει το φως για τη δύναμη των χρωμάτων για τις οπτικές τους αλληλεπιδράσεις, επί παραδείγματι μέσα από την συμπληρωματική ενέργεια. Σχεδιάζοντας μοτίβα της φύσης ο καλλιτέχνης όξυνε το βλέμμα του καθιστώντας το ικανό να εντοπίζει επανερχόμενες δομές και φωτιστικά φαινόμενα, που αντικατοπτρίζονται στις αναπαραστάσεις των τοπίων που δημιούργησε.

Στην μακρόχρονη πορεία του ως εικονογράφου βρέθηκε αντιμέτωπος, τη δεκαετία του 1950,  με τις νέες τεχνικές εκτύπωσης βιβλίων, οι οποίες βασίζονταν στη χρήση του φιλμ. Για τις τυπογραφικές φόρμες του έπρεπε τώρα να χρησιμοποιεί και ο ίδιος φιλμ. Γοητευμένος από το φωτοδιαπερατό και μεγάλου σχήματος φιλμ, που ήταν για αυτόν νέο υλικό, ανέπτυξε νέες τεχνικές αναπαράστασης για τις γραφιστικές του δημιουργίες.  Διεύρυνε τις εμπειρίες του ως φωτογράφου και καταπιάστηκε με τις τεχνικές επεξεργασίας εικόνων και δημιουργίας νέων γραφιστικών έργων στον σκοτεινό θάλαμο.  Κεντρικός άξονας  της δουλειάς του έγινε τώρα η διαφάνεια του φίλμ και άλλων υλικών καθώς και οι δυνατότητες διαμόρφωσης καινοφανών γραφιστικών έργων με χρήση των προαναφερθέντων υλικών: πρόκειται για τα λεγόμενα «γραφιστικά έργα φωτός». Το πρώτο τέτοιο έργο του δημιουργήθηκε στα 1957.

Σε πολυάριθμες πειραματικές σειρές έργων ο Wendlandt δοκίμασε ποικίλα διαφανή υλικά (φιλμ, γυαλί, κόλλες, χρώματα, πατατόφλουδες, ζάχαρη και χόρτα).  Με αυτά τα υλικά συνέθετε  πολύπλοκα μικρά, δομημένα μέσα στη διαφάνειά τους,  σχέδια (γραφιστικά έργα), τα οποία τοποθετούσε στoν μεγεθυντήρα και πρόβαλλε μεγεθυσμένα πάνω σε φωτοευαίσθητο υλικό (π. χ. φωτογραφικό χαρτί, φιλμ ή φωτογραφικό λινό καμβά). Ανάλογα με τον βαθμό διαφάνειας της τυπογραφικής φόρμας, με την ένταση του φωτός και τη διάρκεια έκθεσης στο φως κατά την διαδικασία μεγέθυνσης καθώς και ανάλογα με την κλίμακα μεγέθυνσης δημιουργούνταν γραφιστικά έργα φωτός ποικίλης δομής, διαφάνειας, μεγέθους και αποχρώσεων του γκρι, από ανοιχτό έως μαύρο (φωτόγραμμα).

Επ’ αυτού ο Kurt Wendlandt έχει δηλώσει: «Με γοήτευε η δυνατότητα να καθιστώ την ίδια την ύλη διαφανή διαπερνώντας την με φως, το οποίο γράφει, σχεδιάζει και ζωγραφίζει. Το φως καταγράφει λεπτότατους σχεδιασμούς και μεταβολές με μεγάλη ακρίβεια, κι απ’ την άλλη μεριά μετατρέπει κινούμενα αντικείμενα σε φαντασματικά ίχνη και καταποντίζει ολόκληρα μέρη της εικόνας σε βαθύ μαύρο.

Απεριόριστη μοιάζει να είναι η χαρά του πειραματισμού που κατείχε τον καλλιτέχνη στις διάφορες φάσεις της δημιουργίας των «γραφιστικών έργων φωτός». Ακόμη και κατά την έκθεση στο φως μέσα στον μεγεθυντήρα ο Kurt Wendlandt κινούσε το φωτοευαίσθητο χαρτί ή το φιλμ για να δημιουργήσει και να καταγράψει κινητικά εφέ. Ύστερα από την διαδικασία της έκθεσης στο φως ερχόταν η φωτοχημική επεξεργασία του υλικού στο σκοτεινό φωτογραφικό εργαστήριο. Εδώ χάρις στα υγρά εμφάνισης καθίσταντο ορατές οι φωτισμένες γραφιστικές δομές του φωτογραφικού υλικού.

Εκτός αυτής της τεχνικής, ο Wendlandt πειραματίστηκε εκ νέου με τη διπλή έκθεση στο φως (double exposure ) και τη φωτογραφική ηλιοβολία (solarization). Σε αυτά τα έργα ο φωτογράφος πραγματεύτηκε πολλά βασικά θέματα σε διάφορες παραλλαγές «διευρύνοντάς τα διά της χρήσεως γραφιστικών μέσων», όπως π. χ. «με την τεχνική τού να εκθέτει στο φως μισοεμφανισμένες φωτογραφίες, με το να καλύπτει τις φωτογραφίες με αυτοσχέδια επιθέματα από κομμένο ή σχισμένο χαρτί και στη συνέχεια να τις επεξεργάζεται περαιτέρω (…), η χρήση άλλων μέσων, που ανακαλύπτονταν διαισθητικά, μετέτρεπαν τα εκτεθειμένα φύλλα σε ανεπανάληπτα μοναδικά κομμάτια».

Ακόμη και η καταληκτική διαδικασία της στερέωσης της φωτογραφίας στην «παρούσα κατάσταση» μέσα στο διάλυμα στερέωσης αποτελούσε για τον Wendlandt την τεχνική βάση για την περαιτέρω επεξεργασία με γραφιστικά και ζωγραφικά μέσα.

Αλλεπάλληλες νέες παραλλαγές των «γραφιστικών φωτός» δημιουργούνταν με την ξέση της επιφάνειας του φιλμ ή με το γρατσούνισμα του υλικού, με ένα σημάδι καμωμένο με Scriptol ή σινική μελάνη ή με επικόλληση είτε χαρτιού είτε κομματιών άλλων διαφανών υλικών.

Τέλος, οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του διευρύνονταν και συμπληρώνονταν μέσα από τον επιχρωματισμό τους από το χέρι του καλλιτέχνη. Ποικίλες χρωστικές (χρωματιστά διαφανή φύλλα, νερομπογιές, τέμπερα) προσετίθεντο απλώς με το χέρι ή με τη βοήθεια καλουπιών σε αλλεπάλληλα στάδια επεξεργασίας.

Στα «γραφιστικά φωτός» ο Kurt Wendlandt αντλούσε ιδέες από την πλούσια εμπειρία που είχε ως ζωγράφος, γραφίστας και εικονογράφος.  Η οξεία παρατηρητικότητά του και ο θαυμασμός του για τα θαύματα της φύσης εξήπταν την φαντασία του για το παραμυθιακό στοιχείο.

Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα ανταποκρινόταν στις αναζητήσεις του στον τομέα της πολιτισμικής ανθρωπολογίας και της φιλοσοφίας. Ιδιαίτερα ώθηση δέχθηκε από την επιθυμία του να αγωνιστεί για περισσότερη διαφάνεια και ανθρωπιά στις διαδικασίες των πολιτικών μεταβολών.

Kurt Wendlandt
als Lichtgrafiker

Kurt Wendlandt zeigte bereits als junger Maler und Meisterschüler (1937-1943) an der Berliner Hochschule der Bildenden Künste, die heute als Berliner Universität der Künste bekannt ist, Interesse an der Darstellung von Licht in der Malerei. Als er den verschiedenen Stilen der „Alten Meister“, z. B. den niederländischen Meistern wie Rembrandt, näher kam, lernte er, Licht und Schatten in seinen eigenen Gemälden sinnvoller einzusetzen. Goethes Farbtheorie führte ihn zu neuen Einsichten in die Bedeutung des Lichts als Leuchtkraft für Farbe und für die gegenseitige visuelle Wirkung, beispielsweise durch komplementäre Energie.

Als Illustrator wurde er in den 1950er Jahren mit neuen Produktionstechniken in den Druckereien der Verlage konfrontiert, bei denen neues Filmmaterial verwendet wurde. Zu diesem Zeitpunkt begann er, die Medien des Films in seiner Arbeit zu verwenden. Dieser durchscheinende und großformatige Film war für Wendlandt neu und das faszinierte ihn.

Er begann neue Darstellungstechniken für seine grafischen Arbeiten zu entwickeln. Er erweiterte seine Fähigkeiten als Fotograf und wandte sich den technischen Aspekten der Bildverarbeitung und der Erzeugung neuer Grafiken in der Dunkelkammer zu. Mit dieser transparenten Folie und anderen neuen Materialien wurde die Möglichkeit einer einzigartigen grafischen Bilderzeugung geschaffen, der sogenannten Lichtgrafik. Dies wurde zunehmend zum Schwerpunkt seiner Arbeit und seine ersten Ergebnisse entstanden 1957.

In fortlaufenden Versuchen experimentierte er mit vielen verschiedenen transparenten Materialien (Folie, Glas, Klebstoffen und Farben bis hin zu Kartoffelschalen, Zucker und Gräsern). Mit diesen Materialien schuf er verschiedene kleine Kompositionen, die für ihre Transparenz bekannt waren, und legte sie dann in seinen Vergrößerungsapparat und belichtete sie auf lichtempfindlichem Material, z. B. Fotopapier, Film oder Fotoleinen. Abhängig von der Transparenz der Originalkomposition, der Lichtintensität und der Belichtungsdauer während der Vergrößerung, entstanden Bilder mit unterschiedlichen Strukturen, Transparenzen, Größen und unterschiedlichen Fotogrammschattierungen von Weiß über verschiedene Grauwerte bis Schwarz.

Kurt Wendlandt in seinen eigenen Worten: „Ich war fasziniert von der Idee, die Materialien transparent zu machen, indem ich Licht durch sie sende. Das Licht zeigt genau die sehr feinen Zeichnungen und Prozesse, aber die Technik scheint auch Bewegungen und gespenstische Spuren zu erfassen, während Teile des Bildes in der Dunkelheit versinken“.

Der Künstler stellte fest, dass der Vielfalt, die mit seiner Lichtgrafik-Technik durch diesen Entwicklungsprozess erreicht werden konnte, keine Grenzen gesetzt waren. Wenn es um Belichtung und Vergrößerung ging, begann er, lichtempfindliches Papier oder Film zu verwenden, um einen Bewegungsbegriff zu erstellen und darzustellen. Sobald das Bild belichtet worden war, war die photochemische Entwicklung des Bildes in einer Dunkelkammer abgeschlossen. Zu diesem Zeitpunkt wurde die freigelegte grafische Struktur in einem Entwicklungsbad sichtbar.

Neben all diesen Techniken experimentierte Wendlandt auch mit Doppelbelichtungen und dem Effekt der „Solarisation“. Grundlegende Themen wurden in dieser Arbeit mit verschiedenen Variationen „… untersucht und mit grafischen Mitteln erweitert“, beispielsweise durch „Technik und Erweiterung durch Anwendung von Grafiken“. In einem maßgeschneiderten Sattelauflieger bedeckte er sein Bild mit geschnittenem oder zerrissenem Papier und behandelte es erneut. Die Verwendung dieser ungewöhnlichen, „intuitiv-kontrollierten“ Techniken bedeutete, dass die schließlich ausgestellten Blätter einzigartige Einzelstücke waren.

Der anschließende Prozess des Einstellens der endgültigen Version des belichteten Bildes in einem Fixierbad war für Wendlandt lediglich ein technischer Prozess, der erforderlich war, um sein Bild mit Hilfe von Grafiken und Farben weiter zu verbessern.
Er schuf ständig neue Versionen, indem er die Oberfläche des Filmmaterials abkratzte oder bemalte. Auch klebte er z. B. eine Zeichnung mit Skriptol oder Tinte auf die Oberfläche der Lichtgrafik und legte Papierstücke oder transparente Materialien darauf.
Zuletzt ergänzte? der Künstler die Schwarz-Weiß-Bilder mit Kolorierungen. Er trug verschiedene Arten von Farbe von Hand (Farbfolien, Aquarelle und Tempera) oder mit Schablonen für verschiedene Farben in mehreren Arbeitsgängen auf.

Kurt Wendlandt hat für seine hellen? grafischen Bilder all seine Erfahrungen mit vielen verschiedenen Materialien als Maler, Grafiker und Illustrator genutzt. Die Beherrschung der Beobachtung und sein Sinn für das Wunder der Natur weckten sein Interesse an allen märchenhaften Dingen.

Sein eigener künstlerischer Kampf entsprach seinem kulturanthropologischen und philosophischen Anliegen. Letztendlich veranlasste es Wendlandt, sich für mehr Transparenz und Menschlichkeit in den politischen Veränderungsprozessen einzusetzen.